Polska polityka zagraniczna w ocenie Marcina Bosackiego – relacja z wykładu otwartego Latającego Uniwersytetu Demokracji w Poznaniu

W dniu 22 listopada 2016 r. odbył się kolejny wykład otwarty w ramach Latającego Uniwersytetu Demokracji, organizowany przez Komitet Obrony Demokracji Wielkopolska. Marcin Bosacki, historyk, dziennikarz i dyplomata, były ambasador Rzeczpospolitej Polskiej w Kanadzie poruszył trudne kwestie związane z polityką zagraniczną w wykładzie „Jak ocalić polską politykę zagraniczną przed “dobrą zmianą”?”.

lud_2016-11-22_1

Ocena polityki rządu PiS, jaką na wstępie przedstawił Ambasador Bosacki, była krytyczna na wielu płaszczyznach. Z równie silną krytyką spotkała się polityka zagraniczna. Postawił tezę, że największym grzechem obecnej ekipy jest osłabienie pozycji Polski na arenie międzynarodowej. I to w sytuacji gdy sytuacja geopolityczna w Europie czy szerzej, na Zachodzie i na świecie, uległa niekorzystnym dla nas przemianom.

Od 2,5 roku Rosja toczy wojnę hybrydową na Ukrainie. Systematycznie wzmacnia swoją pozycję na świecie (wykorzystując np. wojnę w Syrii). Skończył się okres pax americana – USA wycofuje się ze swojej przywódczej roli na świecie; Ameryce wyrasta silny konkurent w postaci Chin. Bliski Wschód ulega destabilizacji, wciągając w swoje problemy Turcję; powoduje, że Europa z większą uwagą patrzy na Południe, obdarzając mniejszą uwagą wydarzenia na wschodniej granicy Unii Europejskiej i NATO. W dodatku Zachodowi zagrażają konsekwencje kryzysu demograficznego, spadku przyrostu naturalnego, a w konsekwencji spadku liczby obywateli Europy i starzenia się społeczeństwa.

lud_2016-11-22_2

Jest to moment na zwarcie szeregów i ostatnia chwila na stworzenie wspólnej wizji porządku świata z dominującą rolą Zachodu. Tymczasem UE traci spójność, obserwujemy w Europie wzrost tendencji odśrodkowych, czego wyrazem jest Brexit oraz rosnące w siłę ruchy separatystyczne i nacjonalistyczne.

Polska wpisuje się w ten schemat. Mimo że ze względu na sytuację geopolityczną może na tym bardzo wiele stracić. Działania rządu powodują, że Polska na własne życzenie odsuwa się od centrum decyzyjnego, traci wpływ na decyzje podejmowane w UE; nie stabilizuje systemu europejskiego, ale stała się dla niego problemem.

W rezultacie Polska traci znaczenie, traci swoją potęgę w Europie, potęgę, która dzięki dokonaniom ostatnich 26 lat oraz dzięki mądrej polityce zagranicznej była większa niż potencjalne możliwości Polski. Polska straciła możliwość przeforsowywania rozwiązań korzystnych dla naszego kraju w ramach systemu UE. Niestety są to straty, jakie odrobić będzie niezmiernie trudno i będzie to wymagało wielu lat ciężkiej pracy. A pewnych strat wizerunkowych być może nigdy nie uda się odrobić.

lud_2016-11-22_4

Ambasador Bosacki wskazał kilka sfer, w których PiS osiąga pewne sukcesy – był nim przede wszystkim szczyt NATO. Jednak jest ich zdecydowanie zbyt mało i nie wywierają pozytywnego wpływu na pozycję Polski w Europie. Błędy i zaniedbania niwelują wszelkie pozytywne efekty działań PiSu.

Dotychczas polityka zagraniczna była domeną profesjonalistów, którzy realizowali w miarę spójną koncepcję polskiej polityki zagranicznej, opartej na polskiej racji stanu oraz na zasadzie niewciągania polityki zagranicznej w bieżące spory polityki wewnętrznej.

Tymczasem polską polityką zagraniczną zajmują się obecnie amatorzy, kierujący się emocjami oraz doraźnymi celami polityki wewnętrznej (jak np. przypodobanie się własnemu elektoratowi). Stosowanie mechanizmów budowania polityki przez tworzenie konfliktów, tak charakterystyczne dla obecnych działań partii Jarosława Kaczyńskiego, przenoszone na politykę zagraniczną, daje fatalne efekty. Nad rozbudzonymi emocjami nie da się tak łatwo zapanować, zaś świat zewnętrzny rejestruje wszelkie działania PiSu i buduje na nich ocenę Polski, która traci swoje dobre imię.

lud_2016-11-22_5

Choć diagnoza stanu polskiej polityki zagranicznej jest niewątpliwie negatywna, Marcin Bosacki starał się też wskazać pola, na jakich można zadbać o przynajmniej częściowe zachowanie pozycji Polski – przez dyskusję publiczną o polityce zagranicznej i wywieranie nacisku na rząd, stworzenie wspólnej wizji polityki zagranicznej przez opozycję oraz wspieranie rządu, jeśli jego działania są korzystne dla statusu Polski w świecie.

Ambasador Bosacki zalecał jako niezbędne dla dobra Polski: powrót do jądra decyzyjnego Unii Europejskiej, partnerskie, a nie serwilistyczne stosunki z USA oraz aktywną politykę wschodnią. Sprzeciwiał się jednak tworzeniu alternatywnej polityki zagranicznej przez opozycję.

W dyskusji, jaka rozwinęła się po wykładzie poruszono m.in. problemy braku strategicznych celów polskiej polityki zagranicznej, braku konsensusu w kwestiach polityki zagranicznej między rządem a opozycją, niszczenia kadry korpusu dyplomatycznego – niezależnych bezpartyjnych urzędników – i zastępowania ich przez lojalnych wobec partii amatorów, świadomego lub nie realizowania interesów Rosji przez obecny rząd PiSu. Marcin Bosacki odpowiedział także na pytania o CETA i imigrację w Kanadzie.

lud_2016-11-22_6

Wskazano na konieczność budowy dyplomacji obywatelskiej, samorządowej, ośrodków naukowych oraz istotną rolę mediów, które powinny większą wagę przykładać do kwestii polityki zagranicznej oraz wiedzy o świecie zewnętrznym.

Dyskusja była na tyle gorąca, że czas trwania wykładu został przedłużony. Z satysfakcją zarejestrowaliśmy udział w wykładzie ok. 80 osób, z których wiele wzięło udział w naszym wykładzie otwartym po raz pierwszy.

Następny wykład otwarty Latającego Uniwersytetu Demokracji w Poznaniu odbędzie się w dniu 5 grudnia, o godz. 18:00. Prof. Krzysztof Podemski poruszy kwestie związane z mową nienawiści w wykładzie „Inwektywy polityczne a mowa nienawiści w polskim dyskursie publicznym”. Teatr 8 Dnia, ul. Ratajczaka 44.

Więcej informacji już wkrótce na www.wlkp.ruchkod.pl

Już dziś serdecznie zapraszamy!

Latający Uniwersytet Demokracji

Komitet Obrony Demokracji Wielkopolska

Zdj. Waldemar Andrzej Jóźwiak